français, voyez ci-dessous
header medische nieuwsbrief gezondheid

Medische nieuwsbrief vreemdelingen nr. 9
Maart 2009

 


Inhoud
1. Nieuws uit de sector
      Toegang tot gezondheidszorg
      Regularisatie van het verblijf omwille van medische redenen: het artikel 9ter Verblijfswet
2. Wetgeving
3. Beleidsvoorstellen en -ontwikkelingen
4. Nieuws uit de organisaties
5. Nieuws uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
6. Publicaties
7. Studiedagen
8. Varia





1. Nieuws uit de sector



Toegang tot gezondheidszorg

Oproepingsbrief preventief borstonderzoek geldt als attest ‘dringende medische hulp’ voor vrouwen zonder papieren
Mensen zonder wettig verblijf kunnen in geval van behoeftigheid beroep doen op de OCMW-regeling ‘dringende medische hulp’, waaronder volgens het Koninklijk Besluit van 12 december 1996 ook preventieve zorgen kunnen vallen. Normaal gezien heeft het OCMW een medisch attest nodig om de kosten ten laste te kunnen nemen en te kunnen terugvorderen van de POD Maatschappelijke Integratie (POD MI). Uitzonderlijk aanvaardt de POD MI nu ook de oproepingsbrief in het kader van een preventief borstonderzoek als attest van ‘dringende medische hulp’.
De Vlaamse Overheid stuurt deze brief naar vrouwen van 50 tot en met 69 jaar die een rijksregisternummer hebben. Soms hebben mensen zonder wettig verblijf ook zo'n nummer en worden ook zij uitgenodigd voor dit borstonderzoek. Als ze (nog) een geldige ziekteverzekering hebben, moeten ze hun SIS-kaart meebrengen en betaalt het ziekenfonds dit onderzoek terug. Is dit niet het geval, dan zal de POD MI – bij behoeftigheid - dit onderzoek terugbetalen aan het OCMW, indien de oproepingsbrief mee in het sociaal dossier van het OCMW zit. In deze situaties is dus geen attest van 'dringende medische hulp' vereist.
Bron: e-mail van 2 februari 2009 van de POD MI aan het VMC

Vlaamse zorgverzekering neemt kosten minderjarige vreemdelingen sneller ten laste
De aansluiting bij een zorgkas is verplicht voor al wie in een gemeente in het Vlaams gewest ingeschreven is in het bevolkings- of vreemdelingenregister. Wie ingeschreven is in het Brussels gewest kan zich vrijwillig aansluiten.
Voor de tenlasteneming van kosten vereist het Zorgverzekeringsdecreet dat:
- de aanvrager ten minste 5 jaar voorafgaand en ononderbroken in het Vlaams of Brussels gewest woont (inschrijving in het bevolkings- of vreemdelingenregister);
- of dat de aanvrager ten minste 5 jaar ononderbroken sociaal verzekerd is in de EU of EER.
Deze wachttijd van 5 jaar is echter, voor minderjarigen, in strijd met het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind en valt nu door een aanpassing van het Zorgverzekeringsdecreet weg. Meer info: Vlaams Zorgfonds, tel. 02/553 46 90, fax: 02/553 07 25, www.vlaamsezorgverzekering.be.
Bron: Medimmigrant, Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR nr. 14, 10 oktober 2008 (VMC)

Artsen mogen beroepsgeheim niet delen met OCMW
Artsen worden soms geconfronteerd met vragen van OCMW-medewerkers over de inhoud van de zorg en soms zelfs over de aard van de aandoening van patiënten die hier illegaal verblijven. De Orde van Geneesheren stelt dat enkel artsen betrokken bij de zorg aan een patiënt aanspraak kunnen maken op het recht op het “gedeelde medisch geheim”. Ten aanzien van het OCMW dat de medische kosten ten laste neemt, kunnen enkel inlichtingen die nodig zijn voor de verzorging en het welzijn van de patiënt worden meegedeeld, zo mogelijk aan een raadgevend arts, anders aan de patiënt of aan zijn vertegenwoordiger. Het is enkel en alleen aan de behandelende geneesheer om te oordelen over de noodzaak van medische zorgen voor zijn patiënt en aan het OCMW om te oordelen over diens behoeftigheid.
Bron: Advies van 7 februari 2009 van de Orde van Geneesheren 


Regularisatie van het verblijf omwille van medische redenen: het artikel 9ter Verblijfswet

… en het bewijs van identiteit
De Raad voor Vreemdelingenbetwistingen verduidelijkt de voorwaarde van een identiteitsdocument in functie van een ontvankelijke aanvraag 9ter VW. In principe moet een identiteitsbewijs geleverd worden door een nationaal paspoort (of gelijkgestelde reistitel) of identiteitskaart. In de praktijk aanvaardt de Dienst Vreemdelingenzaken soms ook andere identiteitsbewijzen, zoals een attest van de ambassade of een uittreksel van de geboorteakte.
Een identiteitsdocument hoeft niet geleverd te worden:
- indien de aanvrager op het ogenblik van de ontvankelijkheidsbeslissing nog geen definitieve uitspraak heeft over zijn asielaanvraag. Dit geldt ook voor asielzoekers met een toelaatbaar cassatieberoep bij de Raad van State. Maar als dit beroep afloopt, moet het identiteitsbewijs toch nog voorgelegd worden.
- indien de aanvrager aantoont dat hij zich in de onmogelijkheid bevindt om een identiteitsdocument te bekomen.
Bron: Nieuwsbrieven Vreemdelingenrecht en IPR nr. 13, 26 september 2008, nr. 14, 10 oktober 2008, nr. 17, 21 november 2008 (VMC)

… en het medisch attest
Er is een nieuw medisch attest van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) in omloop. Enkel indien DVZ dit attest toestuurt ter actualisatie van een dossier, moet dit worden ingevuld door de behandelende geneesheer. Is dit niet het geval, dan mag eender welk (eigen) medisch attest gebruikt worden. Wij raden daarvoor het uitgebreide medisch attest (opgemaakt door Medimmigrant) aan. Let op: dit attest is niet bestemd voor Medimmigrant, maar voor DVZ (best via de advocaat).
Over de ontvankelijkheid van een dossier art. 9ter VW beslist een ambtenaar van DVZ. Hij zal onder meer nagaan of het dossier volledig is. Dit houdt in dat hij ook nakijkt of er een medisch attest bij de aanvraag is gevoegd. Hij is niet bevoegd om over de inhoud daarvan te oordelen. Hij zal wel controleren of het attest door een arts is opgesteld, zoals de Vreemdelingenwet vereist. Een attest van een psycholoog is geen medisch attest en wordt dus niet aanvaard. De afwezigheid van een medisch attest leidt tot de onontvankelijkheid van de aanvraag. Medische info die betrokkene bezat op de datum van zijn aanvraag maar slechts later meedeelt, leidt ook tot onontvankelijkheid, en wordt evenmin in overweging genomen voor een beslissing ten gronde. Indien de aanvraag ontvankelijk is, wordt de ernst van het medisch risico door een arts ingeschat. Bijkomende medische elementen die recenter zijn dan de aanvraag worden wél geëvalueerd in de beslissing over de gegrondheid.

... en meer over de ontvankelijkheid
De Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV) oordeelde bovendien in een recent arrest dat een aanvraag art. 9ter ontvankelijk is, indien:
- het medisch attest de gezondheidsproblematiek (ziekte) vermeldt;
- uit het medisch attest blijkt dat terugkeer naar het herkomstland een reëel risico betekent voor het leven of fysieke integriteit van de betrokkene of dat het voor hem een reëel risico betekent op onmenselijke of vernederende behandeling (omdat er geen adequate behandeling is);
- aan de andere wettelijke criteria inzake ontvankelijkheid ook voldaan is.
Het is niet absoluut noodzakelijk voor een medische verblijfsaanvraag art. 9ter VW dat de medische behandeling al opgestart is.
Bron: RvV arrest nr. 22.756 van 5 februari 2009, Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR nr. 4, 20 februari 2009 (VMC)

... en uitwijzing
Iemand van wie de aanvraag art. 9ter VW onontvankelijk werd verklaard, kan volgens een arrest van de RvV niet uitgewezen worden zonder onderzoek ten gronde.
Wanneer niet blijkt uit de motivering van de uitwijzingsmaatregel dat de overheid onderzocht heeft of de ziekte, ingeroepen door de aanvrager, een reëel risico inhoudt op een onmenselijke of vernederende behandeling, schendt die maatregel artikel 3 EVRM. De RvV verwijst in zijn arrest naar situaties waarin een aanvraag 9ter VW onontvankelijk wordt verklaard om redenen die niets te maken hebben met de medische elementen die de aanvrager inroept, bijvoorbeeld omdat er geen identiteitsbewijs werd overgemaakt zonder dat men er van vrijgesteld was (cf. supra).
In deze gevallen zal de Dienst Vreemdelingenzaken toch moeten onderzoeken of de ingeroepen ziekte een reëel risico inhoudt op een onmenselijke of vernederende behandeling, vooraleer het een bevel om het grondgebied te verlaten kan afgeven.
Bron: RvV arrest nr. 14.397 van 25 juli 2008, Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR nr. 4, 20 februari 2009 (VMC)

… en gezinsleden van een ernstig zieke
Het is belangrijk om de gezinsleden van de ernstig zieke mee te vermelden in de regularisatieaanvraag. Indien het dossier ontvankelijk wordt verklaard, zullen ook zij hetzelfde verblijfsdocument als de zieke persoon ontvangen, op voorwaarde dat de gezinsband vaststaat. Als in de aanvraag geen melding wordt gemaakt van de gezinsleden, valt dit achteraf moeilijk recht te zetten.

… en de achterstand bij Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ)
Veel personen die een regularisatieaanvraag indienden op basis van het artikel 9ter VW wachten nog steeds op een beslissing in hun dossier. Er is sprake van een grote achterstand bij DVZ. Zowel beslissingen over de ontvankelijkheid als beslissingen over de gegrondheid van de aanvraag kunnen daardoor maanden op zich laten wachten. Sinds 2009 is er geen arts meer werkzaam bij DVZ. Er worden nieuwe artsen gezocht. Wel doet DVZ sinds half februari een beroep op 4 artsen van Defensie voor advies inzake de gegrondheid van de regularisatieaanvraag.

en beslissingsbrieven Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ)
DVZ deelt de beslissingen inhoudelijk niet meer mee aan advocaten en sociale diensten, zolang de betekening ervan niet heeft plaatsgehad en dit omwille van de beperkingen van de privacywet en van de wet op de openbaarheid van bestuur. Sinds eind vorig jaar wordt een brief verstuurd door DVZ waarin enkel staat dat een beslissing werd genomen (negatief of positief).
Bron: BCHV contactvergadering januari 2009

… maar GEEN ziekenfondsaansluiting voor ontvankelijke dossiers
Er heersen veel misverstanden over de rechten van personen die een Attest van Immatriculatie (oranje kaart) ontvangen op basis van hun ontvankelijk regularisatiedossier. Met deze oranje kaart mag men niet werken, maar is OCMW-steun bij behoeftigheid mogelijk. De wetgever voorziet echter geen mogelijkheid tot ziekenfondsaansluiting voor deze categorie. Pas indien iemand een Bewijs van Inschrijving in het Vreemdelingenregister (witte kaart of elektronische verblijfskaart A of B) ontvangt na afloop van een positieve beslissing ten gronde, kan hij zich aansluiten bij een ziekenfonds.

… en asielprocedure (incl. Dublin-procedure)
Het staat ernstig zieke asielzoekers vrij om, in de loop of bij het begin van hun asielprocedure, ook een medische verblijfsvergunning op basis van het artikel 9ter VW aan te vragen. De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) onderzoekt bij elke asielaanvraag eerst welk land verantwoordelijk is voor de behandeling van de aanvraag. De regels hiervoor liggen vast in de Dublinverordening. Als op grond van deze verordening een andere staat verantwoordelijk is voor de behandeling van de asielaanvraag, kan de asielzoeker aan die staat worden overgedragen. Zolang er geen beslissing genomen is over de regularisatieaanvraag zal echter geen overdracht plaatsvinden. Indien de asielzoeker geregulariseerd wordt, zal de asielaanvraag door België behandeld worden.
Bron: Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR nr. 12, 12 september 2008 (VMC), toelichting door de DVZ op de contactvergadering van het BCHV 9/9/2008
  
2. Wetgeving

Ziekteverzekering voor kinderen zonder inschrijving in het Rijksregister ten laste van een verzekerde pleegouder, stiefouder,…
Het Koninklijk Besluit van 12 november 2008 biedt de mogelijkheid om kinderen zonder inschrijving in het Rijksregister nu ook bij het ziekenfonds in te schrijven als persoon ten laste van hun pleegouder, stiefouder,... op voorwaarde dat ze dezelfde hoofdverblijfplaats hebben als hun pleegouder, stiefouder,… en dat deze instaat voor hun onderhoud. Dit moet bewezen worden.
Mogelijke bewijsmiddelen zijn:
- een gerechtelijke beslissing in het kader van pleegouderschap;
- het feit dat de voogd kinderbijslag ontvangt;
- aankomstverklaring of bijlage 38;
- brief / attest van de gemeente waaruit dit onderhoud blijkt;
- een bewijs van aangetekend schrijven in het kader van een regularisatieaanvraag.
Het KB treedt met terugwerkende kracht in werking op 1 januari 2008.
Bron: Koninklijk Besluit van 12 november 2008, Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR nr. 18, 5 december 2008 (VMC)

  
3. Beleidsvoorstellen en -ontwikkelingen

Voortaan slechts één medisch attest nodig voor arbeidsmigranten
Arbeidsmigranten die naar België willen komen, moesten tot op heden twee medische attesten voorleggen: een voor hun arbeidskaart en een voor hun verblijfsvergunning. Voortaan is één attest voldoende.
Minister van Migratie Annemie Turtelboom heeft beslist dat het medisch attest niet meer moet voorgelegd worden bij de aanvraag voor een machtiging tot verblijf. Voor de aanvraag van een arbeidskaart B moet men wel nog steeds een medisch attest hebben dat verklaart dat "niets erop wijst dat de werknemer wegens zijn gezondheidstoestand, in de nabije toekomst, arbeidsongeschikt zal worden". Een medisch attest moet ook nog steeds voorgelegd worden bij de aanvraag voor een machtiging tot verblijf voor vreemdelingen die zijn vrijgesteld van de verplichting een arbeidskaart te hebben om in België arbeid in loondienst te verrichten. Deze regeling wordt vandaag reeds toegepast door de Dienst Vreemdelingenzaken.
Bron: Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR nr. 19, 19 december 2008 (VMC)

  
4. Nieuws uit de organisaties

VMC Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht van start
Op 1 december 2008 is het Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht binnen het VMC van start gegaan. Dit steunpunt is ingebed in het team rechtspositie en geeft informatie en ondersteuning aan welzijns- en gezondheidsactoren in Vlaanderen, met uitzondering van de actoren in onderstaande regio’s.
De volgende medische thema’s, voor zover ze specifiek zijn voor vreemdelingen (omwille van hun verblijfsstatuut) kunnen aan bod komen:
- Toegang tot gezondheidszorg (de diverse regelingen om gezondheidszorgen te verkrijgen en (terug)betaald te krijgen): ziekteverzekering, Fedasil, OCMW, ‘dringende medische hulp’, …
- Verblijfsmogelijkheden of terugkeer bij ziekte: regularisatie van verblijf omwille van medische redenen, kort uitstel van vertrek, zelfstandige terugkeer
- Sociale rechten bij ziekte: medische overmacht, vervangingsinkomen voor gehandicapten, …
Vragen kan u stellen tijdens de telefonische permanenties op 02/205.00.55 of via het vragenformulier.
Het Steunpunt geeft ook vormingen over de bovenstaande thema’s aan welzijns-en gezondheidsactoren. Meer info vindt u ook in de folder.
Voor hulp- en vormingsvragen uit de onderstaande regio’s verwijzen we naar werkingen van deze regio's:
- Regio Brussels Hoofdstedelijk Gewest: www.medimmigrant.be – 02/274 14 33/34
- Provincie Oost-Vlaanderen: www.orientatiepunt.be – 09/267 66 46
- Grootstad Antwerpen: www.medischezorg.be – 03/270 33 36
Ellen Druyts werkt op dit VMC-Steunpunt, waardoor ze Medimmigrant (minimum) voor 1 jaar verlaten heeft.

Nieuwe medewerker
Medimmigrant heeft een nieuwe medewerker. Sinds december 2008 kwam Katrien Lauwereys in dienst. Zij is psychologe van opleiding en werkte vroeger bij Mentor-Escale. Ze blijft alleszins in dienst tot november 2009 met mogelijkheid op verlenging.

  
5. Nieuws uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Mensen zonder wettig verblijf aan de VUB – ULB
Enkele maanden terug vonden een grote groep mensen zonder wettig verblijf een onderkomen in de sporthal van de ULB en in een garage op de VUB te Brussel. Mede door bemiddeling van verscheidene personen en organisaties, waaronder Medimmigrant werd er een akkoord bereikt met het OCMW van Brussel om de procedure dringende medische hulp op te starten voor een groep mensen in de sportzaal van de ULB.

Gezondheidsportret Brabantwijk
In september 2008 werd het Gezondheidsportret van de Brabantwijk, die zich uittrekt over de gemeenten Schaerbeek en Sint-Joost-Ten-Node, gepubliceerd. Het is een belangrijk onderdeel van het wijkgericht gezondheidsproject ‘Brabantwijk Beweegt!’ dat in 2006 werd opgestart op intitiatief van Lokaal GezondheidsOverleg Brussel met als doel de gezondheid van de bewoners te bevorderen. Uit het rapport blijkt dat toegankelijkheid van de gezondheidszorg vaak in verband wordt gebracht met het verblijfsstatuut in België: zowel ondervraagde bewoners als professionelen oordeelden dat leven in de illegaliteit de drempel naar gezondheidszorg verhoogt.

  
6. Publicaties

Brochure Gezondheidszorg & Verblijfsstatuten
Onze brochure “Gezondheidszorg & Verblijfsstatuten” is geactualiseerd en kan u raadplegen of downloaden op onze website. Deze brochure biedt u een overzicht van de verschillende verblijfsprocedures voor niet-EU-burgers en de daaraan gelinkte regelingen voor de betaling van de medische kosten. Een geheel herwerkte papieren versie mag u in de nabije toekomst verwachten.

Infogids voor hulpverleners en begeleiders van mensen zonder wettig verblijf 
Deze nieuwe publicatie van Het Vlaams Minderhedencentrum geeft objectieve en betrouwbare informatie rond 12 thema’s (gezondheid, onderwijs, huisvesting…) waardoor hij een hulp kan zijn om mensen zonder wettig verblijf te informeren over hun rechten en plichten, hen door te verwijzen, of met hen op zoek te gaan naar een weg uit de illegaliteit. De Infogids is digitaal beschikbaar op www.vmc.be.

Publicatie over kinderen zonder papieren in Europa

Het Platform for International Cooperation on Undocumented Migrants (PICUM) bracht eind januari de publicatie “Undocumented Children in Europe: Invisible Victims of Immigration Restrictions” uit. Het tweede hoofdstuk gaat over de toegang tot gezondheidszorg in verschillende Europese landen. Verkrijgbaar in het Nederlands, Frans en Spaans via administration@picum.org of zie www.medimmigrant.be.

Brochure voeding en kansarmen
Eind vorig jaar publiceerde de Koning Boudewijnstichting de brochure “Gezonde, betaalbare en lekker eten voor iedereen. Goede praktijken en tips.” Tips & tricks voor organisaties om kwetsbare doelgroepen te motiveren om gezond te eten. Verkrijgbaar via www.kbs-frb.be, publi@kbsfrb.be of 070/23 37 28.

  
7. Studiedagen

Vormingen
Onderstaande vormingen worden georganiseerd door de vermelde organisatie. Graag hen contacteren voor meer info + inschrijvingen. De vormingen worden gegeven door Ellen Druyts van het Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht.


De betalingsregeling van de medische kosten bij niet-EU-Burgers
24 maart 2009 (NM) PRIC Limburg
Tel. 011/23 82 20 of mail naar pric@limburg.be 
 
In het Kasteel van Bokrijk
28 april 2009 (NM) Het provinciebestuur van Antwerpen
www.provant.be/welzijn/gelijke_kansen
 
In het Huis van de Sport in Antwerpen
26 mei 2009 (VM) Pric Vlaams-Brabant
Petra Selleslach, Tel. 016/26 77 72 pric@vlaamsbrabant.be
 
In het Provinciehuis, Provincieplein 1, 3010 Leuven.
De betalingsregeling van de medische kosten bij niet-EU-Burgers
14 mei 2009 (NM) VMC – Steunpunt Gezondheid en Vreemdelingenrecht 02/205 00 50 of inschrijvingen vormingen In het VMC, Aromagebouw, 1030 Brussel
De mogelijkheden van verblijf en terugkeer bij ziekte + het recht op OCMW-steun of materiële opvang bij ziekte
26 mei 2009 (NM) Pric Vlaams-Brabant
Petra Selleslach, Tel. 016/26 77 72 pric@vlaamsbrabant.be
 
In het Provinciehuis, Provincieplein 1, 3010 Leuven.
28 mei 2009 (NM) PRIC Limburg
Tel. 011/23 82 20 of mail naar pric@limburg.be 
 
In het Provinciehuis van Limburg

Vormingsdag
‘Actualités du droit à l’aide sociale et à l’accueil des étrangers’, georganiseerd door ADDE op 23 maart 2009.

Studiedag zorgtrajecten allochtone druggebruikers
Op vraag van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu werd universitair onderzoek gedaan naar de zorgtrajecten van allochtone alcohol- en druggebruikers. De resultaten van deze studie en aanbevelingen om de zorgtrajecten te verbeteren worden op donderdag 26 maart 2009 toegelicht tijdens een studiedag, die vooral gericht is naar beleidsmakers en personen die rechtstreeks in contact staan met deze doelgroep.

  
8. Varia

Lening voor DNA-tests voor gezinsherenigers van erkende vluchtelingen
Het Belgisch Comité voor Hulp aan Vluchtelingen (BCHV) is gestart met een fonds ter ondersteuning van erkende vluchtelingen die hun gezinsleden willen laten overkomen. Met het oog op een gezinshereniging kent dit fonds onder meer leningen toe voor DNA-tests en vliegtuigtickets. Voor meer informatie kan u terecht bij het BCHV, tel. 02/541 01 90.

Intact vzw
Deze nieuwe vzw zet zich in tegen vrouwelijke genitale verminking en werkt daarvoor nauw samen met GAMS. Meer info (voorlopig enkel in het Frans) vindt u op hun website.

  



Deze nieuwsflash is een uitgave van Vzw Medimmigrant
Gaucheretstraat 164, 1030 Brussel
Tel. 02/274.14.33/34 – Fax 02/274.14.48
info@medimmigrant.bewww.medimmigrant.be

Contact
U kunt ons bereiken per email of per telefoon op maandag, donderdag en vrijdag van 10 tot 13u en op dinsdag van 14 tot 18u. Uitschrijven kan door een email aan secr@medimmigrant.be met als onderwerp ‘uitschrijven’ of via deze link.

Met de steun van :


naar nederlandse versie
header medische nieuwsbrief gezondheid
Lettre d’Information Médicale Etrangers n° 9
Mars 2009


 


Sommaire
1. Nouvelles du secteur
      Accès aux soins de santé
      Régularisation du séjour pour raisons médicales : l’article 9ter de la loi sur le séjour…
2. Législation
3. Propositions et actualités politiques
4. Nouvelles des organisations
5. Nouvelles de la Région de Bruxelles-Capitale
6. Publications
7. Journées d’étude
8. Divers



1. Nouvelles du secteur


Accès aux soins de santé

La convocation à un dépistage du cancer du sein sert d’attestation d’« aide médicale urgente » pour les femmes sans papiers
Les personnes en séjour illégal qui sont nécessiteuses peuvent bénéficier de l’intervention du CPAS au titre de l’« aide médicale urgente », dont les soins préventifs peuvent également relever selon l’arrêté royal du 12 décembre 1996. Normalement, le CPAS a besoin d’un certificat médical pour pouvoir prendre les frais à sa charge et se faire rembourser par le SPP Intégration sociale (SPP-IS). À titre exceptionnel, le SPP-IS accepte désormais la convocation à un dépistage du cancer du sein comme une attestation d’« aide médicale urgente ». L’administration flamande envoie cette convocation aux femmes de 50 à 69 ans possédant un numéro de registre national. Certaines personnes en séjour illégal, qui possèdent un tel numéro, sont également convoquées au dépistage. Si elles ont (encore) une assurance-maladie valable, elles doivent prendre avec elles leur carte SIS, et la mutualité rembourse cet examen. Dans le cas contraire, le SPP-IS le remboursera – si elles sont nécessiteuses – au CPAS, pour autant que la convocation figure au dossier social du CPAS. Dans ces cas-là, aucune attestation d’« aide médicale urgente » n’est donc requise.
Source: courriel du 2 février 2009 du SPP-IS au VMC

L’assurance dépendance flamande (« zorgverzekering ») prend plus rapidement en charge les frais des étrangers mineurs
Toute personne inscrite au registre de la population ou au registre des étrangers d’une commune de la région flamande est tenue de s’inscrire à une caisse d’assurance. Les personnes inscrites en région bruxelloise peuvent y souscrire volontairement.
Pour la prise en charge, le décret sur l’assurance dépendance exige que :
- le demandeur habite au préalable et de manière ininterrompue depuis au moins cinq ans en région flamande ou bruxelloise (inscription au registre de la population ou au registre des étrangers) ;
- ou qu’il bénéficie d’une couverture sociale depuis au moins cinq ans sans interruption dans l’UE ou l’EEE.
Or, appliqué aux mineurs, ce stage d’attente de cinq ans est contraire à la Convention internationale des droits de l’enfant. Il a donc été supprimé par un amendement au décret sur l’assurance dépendance. Informations : Vlaams Zorgfonds, tél. : 02/553 46 90, fax : 02/553 07 25, www.vlaamsezorgverzekering.be.
Source: Medimmigrant, Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR n° 14, 10 octobre 2008 (VMC)

Les médecins ne peuvent partager le secret professionnel avec les CPAS
Les médecins sont parfois confrontés aux questions de fonctionnaires de CPAS sur le contenu des soins et parfois même la nature de l’affection de patients en séjour illégal. L’Ordre des médecins affirme que seuls les médecins concernés par les soins à un patient peuvent invoquer le droit au « secret médical partagé ». Seules les informations nécessaires au traitement et au bien-être du patient peuvent être communiquées au CPAS qui prend les frais médicaux en charge, si possible à un médecin conseil ou à défaut au patient ou à son représentant. Le médecin traitant est seul habilité à apprécier les soins médicaux dont son patient a besoin, tandis que le CPAS est seul habilité à apprécier son état nécessiteux.
Source: Avis du 7 février 2009 de l’Ordre des médecins

Régularisation du séjour pour raisons médicales : l’article 9ter de la loi sur le séjour…

… et la preuve de l’identité
Le Conseil du Contentieux des Etrangers a apporté des précisions sur le document d’identité qui doit être apporté dans le cadre d’une demande recevable introduite au titre de l’art. 9ter de la loi sur le séjour. En principe, la preuve de l’identité doit être apportée par un passeport national (ou titre de voyage équivalent) ou une carte d’identité. Dans la pratique, l’Office des étrangers accepte parfois aussi d’autres preuves d’identité, comme une attestation de l’ambassade ou un extrait de l’acte de naissance.
Un document d’identité ne doit pas être produit :
- s’il n’a pas encore été statué définitivement sur la demande d’asile de l’intéressé au moment de la décision sur la recevabilité. Même chose pour les demandeurs d’asile dont le pourvoi en cassation devant le Conseil d’État est recevable. Mais si ce recours prend fin, la preuve de l’identité doit quand même être apportée ;
- si le demandeur prouve qu’il se trouve dans l’impossibilité d’obtenir un document d’identité.
Source: Nieuwsbrieven Vreemdelingenrecht en IPR n° 13, 26 septembre 2008, n° 14, 10 octobre 2008, n° 17, 21 novembre 2008 (VMC)
 
… et le certificat médical
Un nouveau certificat médical de l’Office des étrangers (OE) est en circulation. Il ne doit être complété par le médecin traitant que lorsque l’OE l’envoie pour actualiser un dossier. Dans le cas contraire, tout autre certificat médical peut être utilisé. Nous recommandons à cet égard le certificat médical détaillé (élaboré par Medimmigrant). Attention : cette attestation n’est pas destinée à Medimmigrant, mais à l’OE (idéalement par l’entremise de l’avocat).
Un fonctionnaire de l’OE statue sur la recevabilité d’un dossier « art. 9ter ». Il vérifiera entre autres que le dossier est complet, et notamment qu’un certificat médical y figure bien. Il n’est pas compétent pour juger de son contenu. Par contre, il contrôlera que le certificat a bien été rédigé par un médecin, comme l’exige la loi sur les étrangers. Un certificat d’un psychologue n’est pas un certificat médical et n’est donc pas accepté. L’absence d’un certificat médical entraîne l’irrecevabilité de la demande. La demande sera aussi jugée irrecevable si l’intéressé ne fournit des informations médicales pertinentes qu’après avoir introduit sa demande. Ces données n’entrent de toute façon pas en ligne de compte lors de l’examen au fond. Si la demande est déclarée recevable, la gravité du risque médical est évaluée par un médecin de l'OE. La décision au fond tient compte par contre des éléments médicaux supplémentaires qui sont postérieurs à la demande.

... et précisions sur la recevabilité
Le Conseil du Contentieux des Etrangers (CCE) a estimé en outre dans un arrêt récent qu’une demande introduite au titre de l’art. 9ter est recevable si :
- le certificat médical indique le problème de santé (maladie) ;
- il apparaît du certificat médical que le retour vers le pays d’origine comporte un risque réel pour la vie ou l’intégrité physique de l’intéressé ou qu’il implique pour lui un risque réel de traitement inhumain ou dégradant (parce qu’il n’existe pas de traitement adéquat) ;
- les autres critères légaux relatifs à la recevabilité sont également remplis.
Il n’est pas absolument nécessaire que le traitement médical ait déjà commencé pour une demande de séjour pour raisons médicales (art. 9ter de la loi sur le séjour).
Source: arrêt du CCE n° 22.756 du 5 février 2009, Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR n° 4, 20 février 2009 (VMC)

... et le renvoi
D’après un arrêt du CCE, la personne dont la demande au titre de l’art. 9 ter de la loi sur le séjour a été déclarée irrecevable, ne peut être renvoyée sans examen au fond.
Une mesure de renvoi viole l’article 3 de la CEDH lorsque sa motivation ne fait pas apparaître que l’autorité publique a examiné si la maladie invoquée par le demandeur comportait un risque réel de traitement inhumain ou dégradant. Le CCE évoque dans son arrêt des situations dans lesquelles une demande « art. 9ter » a été déclarée irrecevable pour des motifs étrangers aux éléments médicaux invoqués par le demandeur; par exemple, parce que celui-ci n’avait pas produit de preuve d’identité alors qu’il n’était pas exempté de cette exigence (cf. supra).
Dans ces cas, l’Office des étrangers devra quand même examiner si la maladie invoquée comporte un risque réel de traitement inhumain ou dégradant avant de pouvoir décerner un ordre de quitter le territoire.
Source: arrêt n° 14.397 du CCE du 25 juillet 2008, Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR n° 4, 20 février 2009 (VMC)

… et famille d’une personne gravement malade
Il importe de déclarer aussi les membres de la famille de la personne gravement malade dans la demande de régularisation. Si le dossier est déclaré recevable, ceux-ci recevront le même document de séjour que la personne malade, à condition que des liens familiaux existent. Si la demande ne mentionne pas les membres de la famille, il est difficile de rectifier cette omission ultérieurement.

… et l’arriéré à l’Office des étrangers (OE)
Beaucoup de personnes qui ont introduit une demande de régularisation sur la base de l’article 9 ter de la loi sur le séjour attendent encore toujours une décision sur leur dossier. Il y aurait un arriéré considérable à l’OE. Les décisions sur la recevabilité ou sur le fond des demandes peuvent ainsi se faire attendre pendant des mois. Depuis 2009, l’OE est privé de médecins. En attendant d’en recruter de nouveaux, il fait appel, depuis la mi-février, à quatre médecins de la Défense pour rendre des avis sur le fond des demandes de régularisation.

… et lettres de décision de l’Office des étrangers (OE)
L’OE ne communique plus le contenu de ses décisions aux avocats et aux services sociaux tant qu’elles n’ont pas été notifiées, et ce en raison des restrictions imposées par la loi sur la protection de la vie privée et la loi sur la transparence de l’administration. Depuis la fin de l’année passée, l’OE se borne à envoyer une lettre indiquant qu’une décision a été prise (négative ou positive).
Source: CBAR, réunion de contact de janvier 2009

… mais PAS d’affiliation à une mutualité pour les dossiers recevables
Les droits des personnes ayant reçu une attestation d’immatriculation (carte orange) sur la base d’un dossier de régularisation déclaré recevable font l’objet de nombreux malentendus. Cette carte orange ne permet pas à leurs titulaires de travailler, mais bien de bénéficier de l’aide du CPAS s’ils sont nécessiteux. Le législateur n’a toutefois pas prévu de possibilité d’affiliation à une mutualité pour cette catégorie. Ce n’est qu’après avoir obtenu un certificat d’inscription au registre des étrangers (carte blanche ou carte de séjour électronique A ou B) à la suite d’une décision positive au fond que l’intéressé peut s’affilier à une mutualité.

… et la procédure d’asile (y compris la procédure de Dublin)
Les demandeurs d’asile gravement malades ont la possibilité, au début de leur procédure d’asile ou au cours de celle-ci, de demander aussi une autorisation de séjour pour raisons médicales au titre de l’article 9 ter de la loi sur le séjour. L’Office des étrangers (OE) détermine d’abord, pour chaque demande d’asile, le pays qui est responsable du traitement de la demande. Les règles de cette procédure ont été fixées dans le règlement « Dublin ». Si un autre État est responsable du traitement de la demande d’asile en vertu de ce règlement, le demandeur d’asile peut être transféré vers cet État. Tant qu’aucune décision n’est prise sur la demande de régularisation, aucun transfert ne peut avoir lieu. Si le demandeur d’asile est régularisé, la demande d’asile sera traitée par la Belgique.
Source: Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR n° 12, 12 septembre 2008 (VMC), éclaircissements apportés par l’OE lors de la réunion de contact du BCAR 09.09.2008



2. Législation

L’assurance-maladie des enfants non inscrits au registre national est à charge d’un parent d’accueil, d’un beau-parent, …
L’arrêté royal du 12 novembre 2008 permet désormais d’inscrire aussi à la mutualité les enfants non inscrits au registre national en tant que personnes à charge de leur parent d’accueil, de leur beau-parent, …, à condition qu’ils aient la même résidence principale qu’eux et que ceux-ci assurent leur subsistance. Cela doit être prouvé, de plusieurs manières possibles :
- une décision judiciaire de placement en famille d’accueil ;
- le fait que le tuteur reçoit des allocations familiales ;
- la déclaration d’arrivée ou annexe 38 ;
- la lettre/attestation de la commune faisant apparaître que le parent d’accueil ou le beau-parent assure la subsistance de l’enfant ;
- la preuve d’une lettre recommandée dans le cadre d’une demande de régularisation.
L’AR est entré en vigueur avec effet rétroactif au 1er janvier 2008.
Source: Arrêté royal du 12 novembre 2008, Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR n° 18, 5 décembre 2008 (VMC)


3. Propositions et actualités politiques

Un seul certificat médical est désormais nécessaire pour les travailleurs immigrés
Les travailleurs qui voulaient immigrer en Belgique devaient jusqu’à présent produire deux certificats médicaux : un pour leur permis de travail et un pour leur permis de séjour. Désormais, un seul suffira. La ministre de la Migration, Annemie Turtelboom, a décidé que le certificat médical ne devra plus accompagner une demande de permis de séjour. Par contre, la demande d’un permis de séjour B doit encore toujours s’accompagner d’un certificat médical selon lequel « rien n’indique que le travailleur sera à l’avenir en incapacité de travail ». Les étrangers exemptés de l’obligation de détenir un permis de travail pour effectuer un travail salarié en Belgique doivent toujours produire un certificat médical pour obtenir un permis de séjour. Cette réglementation est déjà appliquée aujourd’hui par l’Office des étrangers.
Source : Nieuwsbrief Vreemdelingenrecht en IPR n° 19, 19 décembre 2008 (VMC)


4. Nouvelles des organisations

Lancement du Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht du Vlaams Minderheden Centrum (VMC) 
Steunpunt Gezondheid & Vreemdelingenrecht a été créé le 1er décembre 2008 au sein du VMC. Ce point d’appui, qui relève du service juridique du VMC, fournit des informations et une assistance aux organismes d’aide sociale et de santé en Flandre, à l’exception des acteurs dans les régions ci-dessous.
Les thèmes médicaux suivants peuvent être abordés, pour autant qu’ils soient propres aux étrangers (en raison de leur statut de séjour) :
- Accès aux soins de santé (les diverses modalités permettant d’obtenir des soins de santé et de les payer ou se les faire rembourser) : assurance-maladie, Fedasil, CPAS, « aide médicale urgente », …
- Possibilités de séjour ou retour en cas de maladie : régularisation du séjour pour raisons médicales, sursis de courte durée au départ, retour volontaire.
- Droits sociaux en cas de maladie : force majeure médicale, revenus de substitution pour handicapés, …
On peut poser ses questions pendant les permanences téléphoniques au 02 205 00 55 ou via le questionnaire.
Le Steunpunt donne aussi aux organismes d’aide sociale et de santé des formations en Néerlandais sur les thèmes ci-dessus. Vous trouverez de plus amples informations dans le dépliant.

Pour les demandes d’aide et de formation émanant des régions ci-dessous, nous vous renvoyons aux organismes qui y sont actifs :
- Région de Bruxelles-Capitale : www.medimmigrant.be – 02/274 14 33/34
- Province de Flandre-Orientale : www.orientatiepunt.be – 09/267 66 46
- Grand Anvers : www.medischezorg.be – 03/270 33 36
Ellen Druyts travaille désormais au Steunpunt du VMC. Elle a donc quitté Medimmigrant pour au moins un an.

Nouvelle collaboratrice
Medimmigrant a une nouvelle collaboratrice depuis décembre 2008, en la personne de Katrien Lauwereys. Psychologue de formation, elle a travaillé précédemment à Mentor-Escale. Elle restera en service au moins jusque novembre 2009, avec possibilité de prolongation de son contrat.


5. Nouvelles de la Région de Bruxelles-Capitale

Personnes sans séjour legal à l’ULB et à la VUB
Il y a quelques mois, un important groupe de personnes sans séjour légal a trouvé refuge dans le centre sportif de l’ULB et dans un parking de la VUB. Grâce à la médiation de diverses personnes et organisations, dont Medimmigrant, un accord a été conclu avec le CPAS de Bruxelles afin d’engager la procédure d’aide médicale urgente en faveur d’un grand nombre de personnes dans le centre sportif de l’ULB.

Portrait de Santé du Quartier Brabant
Le Portrait de Santé du Quartier Brabant, qui s’étend sur les communes de Schaerbeek et de Saint-Josse-ten-Node, a été publié en septembre 2008. Il s’agit d’un volet important du projet de santé « Le Quartier Brabant bouge ! », lancé en 2006 à l’initiative du Lokaal GezondheidsOverleg Brussel dans le but de promouvoir la santé des habitants. Il ressort du rapport que l’accès aux soins de santé dépend souvent du statut de séjour en Belgique : tant les habitants interrogés que les professionnels estiment que le fait de vivre dans l’illégalité est un obstacle pour avoir accès aux soins de santé.


6. Publications

Brochure « Soins de santé & statuts de séjour »
Notre brochure actualisée « Soins de santé & statuts de séjour » (la version française sera bientôt en ligne) peut être consultée ou téléchargée sur notre site web. Elle donne une vue d’ensemble des diverses procédures de séjour pour les non-ressortissants de l’UE et les modalités de paiement des frais médicaux qui leur sont liées. Une version papier entièrement remaniée sera bientôt disponible.

Guide d’information pour les assistants et les accompagnants de personnes en séjour illégal
Cette nouvelle publication du VMC contient des informations objectives et fiables sur 12 thèmes (santé, enseignement, logement, …). Elle sera donc utile pour informer les personnes en séjour illégal sur leurs droits et leurs obligations, mais aussi pour les orienter vers un service approprié ou pour les aider à sortir de l’illégalité. Disponible (en néerlandais) sous forme électronique sur le site www.vmc.be.

Publication sur les enfants sans papiers en Europe
La Plate-forme pour la coopération internationale concernant les personnes sans séjour légal (PICUM) a sorti fin janvier la publication « Undocumented Children in Europe: Invisible Victims of Immigration Restrictions ». Le deuxième chapitre porte sur l’accès aux soins de santé dans divers pays européens. Disponible en français, néerlandais et espagnol via administration@picum.org ou www.medimmigrant.be.

Brochure sur l’alimentation et les personnes défavorisées
La Fondation Roi Baudouin a publié à la fin de l’année passée la brochure « Gezonde, betaalbare en lekker eten voor iedereen. Goede praktijken en tips ». Conseils & astuces destinés aux organisations pour motiver les groupes socialement vulnérables à manger sainement. Disponible en néerlandais via www.kbs-frb.be, publi@kbsfrb.be ou 070/23 37 28.


7. Journées d’étude

Formations par Steunpunt «Gezondheid & Vreemdelingenrecht»
Les formations sont données en néerlandais par Ellen Druyts, du Steunpunt «Gezondheid & Vreemdelingenrecht» à Anvers, Bruxelles, Hasselt, Louvain et Bokrijk. Veuillez contacter ellen.druyts@vmc.be pour obtenir de plus amples informations et vous inscrire.

Journée de formation par l'association pour le droit des étrangers
« Actualités du droit à l’aide sociale et à l’accueil des étrangers », organisée par ADDE le 23 mars 2009.

Journée d’étude sur le parcours de soins des toxicomanes allochtones
À la demande du SPF Santé publique, Sécurité de la chaîne alimentaire et Environnement, une étude universitaire a été réalisée sur les parcours de soins des alcooliques et toxicomanes allochtones. Les résultats de cette étude et ses recommandations pour améliorer les parcours de soins seront présentés le jeudi 26 mars 2009 lors d’une journée d’étude, qui s’adresse essentiellement aux responsables politiques et aux personnes en contact direct avec ce groupe cible.


8. Divers

Prêt pour les tests d’ADN de regroupants familiaux de réfugiés reconnus
Le Comité belge d’aide aux réfugiés (CBAR) a créé un fonds pour venir en aide aux réfugiés reconnus qui souhaitent faire venir en Belgique les membres de leur famille. Ce fonds accorde entre autres des prêts pour les tests d’ADN et les billets d’avions en vue du regroupement familial. Pour obtenir de plus amples informations, veuillez vous adresser au CBAR, tél. : 02/541 01 90.

Intact asbl
Cette nouvelle asbl se bat contre les mutilations génitales féminines et collabore pour ce faire étroitement avec GAMS. Vous trouverez plus d’informations sur leur site web.




Ce flash info est une publication de l’asbl Medimmigrant
Rue gaucheret 164 – 1030 Bruxelles
Tel. 02/274.14.33/34 – fax 02/274.14.48
info@medimmigrant.bewww.medimmigrant.be

Contact
Vous pouvez nous contacter par email ou par téléphone les lundis, jeudis et vendredis de 10 à 13h et les mardis de 14 à 18h.
Pour vous désinscrire, veuillez envoyer un email à secr@medimmigrant.be avec comme objet ‘se désinscrire’ ou rendez-vous sur ce lien.

Avec le soutien de :