Net als de beperking van de duur van de toegang tot gezondheidszorg (zie artikel in onze nieuwsbrief van november over dit onderwerp) is de beperking van de keuze van de zorgverlener geen nieuw probleem. Het roept al geruime tijd vragen op bij de begunstigde, zorgverleners en onderzoekers. Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) pleitte in zijn rapport ‘Welke gezondheidszorg voor personen zonder wettig verblijf ?’
Welke gezondheidszorg voor personen zonder wettig verblijf ? reeds in 2015 voor het garanderen van de vrije keuze van de zorgverlener, wel met verwijzing van de huisarts naar gespecialiseerde zorg.

Volgens het Rekenhof beperken talrijke beslissingen die door de OCMW’s in het Mediprima-systeem zijn ingevoerd, de keuze van de zorgverlener voor de begunstigde. Zo zou 8 % van de OCMW’s de toegang tot ziekenhuiszorg beperken tot één of enkele ziekenhuizen. Dit cijfer lijkt misschien marginaal, maar deze OCMW’s vertegenwoordigen, hoewel ze niet talrijk zijn, op zich een aanzienlijk deel van de begunstigden aangezien ze 43 % van de beslissingen voor hun rekening zouden nemen.

Het probleem is dat deze beperkingen de vrije keuze van de zorgverlener door de begunstigde inperken.
Het Rekenhof beschouwt deze praktijk overigens als onwettig :

Die beperking van de vrije keuze van de patiënt is in strijd met de wet die de rechten van de patiënt vastleg en met de organieke wet betreffende de OCMW’s. Alleen een wet kan uitzonderingen op dit principe bepalen. (p. 41)

Focus : Beperkingen voor zorgverleners die een „overeenkomst“ met het OCMW hebben gesloten

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest beperken sommige OCMW’s de keuze van zorgverleners (artsen, apothekers, ziekenhuizen of zelfs centra voor gezinsplanning) tot diegenen waarmee zij een overeenkomst hebben gesloten.
Volgens het Rekenhof leidt deze praktijk tot onnodige administratieve rompslomp voor zorgverleners die geen overeenkomst afsloten en kan dit de toegang tot zorg voor de begunstigden beperken.

Om bij de toegelaten DMH-zorgverstrekkers te worden opgenomen, moet een zorgverstrekker bij het OCMW een aanvraag indienen. Dat leidt voor de zorgverstrekker en voor het OCMW tot meer administratieve rompslomp die kan leiden tot vertraging bij het aanpakken van de gezondheidsproblemen van de patiënt. Als het OCMW weigert de zorgverstrekker toe te voegen, zal die bovendien niet worden betaald. (p. 41)

Bovendien ziet het Rekenhof geen geldige rechtvaardiging voor deze beperkingen :

• Op administratief vlak : Deze beperkingen zorgen voor een aanzienlijke werklast. In Mediprima houdt het beperken van zorgverleners in dat ze één voor één moeten worden geselecteerd via hun RIZIV-code. Zo zou een welbepaald OCMW in 2022 maar liefst 142.000 ziekenhuizen hebben geselecteerd ! Daarnaast komt nog het beheer van de aanvragen van zorgverleners die een patiënt willen opnemen, evenals de eventuele beroepen in geval van weigering van een zorgverlener door een OCMW…
• Op financieel vlak : Er is geen significant verschil dat deze beperkingen rechtvaardigt. Ziekenhuizen, of ze nu een openbaar of privé etiket hebben, vervullen allemaal een taak van algemeen belang, ze ontvangen dezelfde middelen van de staat, houden zich aan dezelfde tariefregels en rekenen allemaal honorariumtoeslagen aan.

Het Rekenhof uit ook haar bezorgdheid over de mogelijke inbreuken op het medisch beroepsgeheim.

Als iemand verzorging nodig heeft bij een specifieke zorgverstrekker, moet hij immers aan het OCMW vragen om toegang te krijgen tot die zorgverstrekker en moet hij daarvoor soms bewijsstukken als rechtvaardiging voorleggen. (p. 43)

 ! Alleen een zorgverlener kan echter bepalen welke zorg nodig is en de OCMW’s beschikken niet over die expertise.

Een duidelijke aanbeveling

Om al deze redenen doet het Rekenhof een eenvoudig voorstel :

• Aanbeveling 8 : Maak de toegang tot alle zorgverleners automatisch in het registratiesysteem.

Medimmigrant sluit zich volledig aan bij deze aanbeveling, die past in een logica van vereenvoudiging en harmonisatie van de procedure voor toegang tot de Dringende Medische Hulp.

> Lees de analyse van Medimmigrant van november 2025 over de aanbevelingen van het Rekenhof over de duur van de duurtijd van de tenlastename van de zorg
> Download hier het Rapport van het Rekenhof : Dringende medische hulp voor mensen zonder wettig verblijf : Kosten en doeltreffendheid van het federale beleid.